Kinsale to urocze miasto portowe, jak również znany
ośrodek wypoczynkowy West Cork. Znajduje się na miejscu klasztoru
założonego przez św. Multose’a w VI wieku.
W X wieku Kinsale było ośrodkiem handlowym Wikingów. Funkcja tego
miejsca jako ważnego ośrodka handlowego wzrosła w XIII wieku, dzięki
Normanom, którzy otoczyli miasto murem obronnym. Pod koniec XVI wieku
miejsce to stało się jednym z najbardziej znaczących miast południowego
wybrzeża Irlandii dzięki rozwinięciu handlu zamorskiego.
Jednym z najbardziej znanych i znaczących zabytków w Kinsale jest
Fort Karola (Charles Fort).
Rys historyczny
Genezą jego powstania była
konieczność poprawy stanu brzegowych budowli obronnych, co wykazane
zostało podczas blokady ujścia Tamizy przez Duńczyków w 1667r.
Fort został zbudowany na miejscu zniszczonego 11 lat wcześniej z polecenia Cromwella
Zamku Ringcurran (Ringcurran Castle). Budową obrony portu w Kinsale zajął się
Hrabia Orrery (Earl of Orrery), pełniący funkcję Lorda Prezydenta prowincji Munster.
Najpierw
na miejscu wspomnianego wcześniej Zamku Ringcurran powstały rozbudowane
ziemne konstrukcje obronne, a następnie w poprzek kanału – bariera z
łańcuchów. Z czasem jednak niezbędnym okazało się wzmocnienie tych
pierwszych fortyfikacji, co możliwe było jedenaście lat później, dzięki
uzyskaniu zgody króla (Royal Assent). Dzięki temu na ich miejscu
zbudowano trwałe kamienne fortyfikacje.
Autorem tego projektu był
William Robinson - projektant
Royal Hospital Kilmainham w Dublinie. Kamień węgielny został położony
przez samego Hrabiego Orrery, natomiast 22 sierpnia 1681 r. fortyfikacje
zostały nazwane Fortem Karola ku czci króla Karola II.
Pomimo
starań, by ten fort spełniał jak najlepiej funkcje obronne, niespełna
cztery lata później wybór jego lokalizacji został bardzo skrytykowany
przez pełniącego wtedy inspekcję
Kapitana Thomasa Phillipsa. Główny zarzut dotyczył widoczności jego wnętrza z wyżej położonych partii terenu w głębi lądu.
Obawy kapitana Philipsa potwierdziły się w 1690 r., gdy
król Jakub II Stuart, wraz z wspierajacymi go francuskimi wojskami, podjął próbę odzyskania utraconego tronu. Jego przeciwnikiem był
Wilhelm Orański.
Wtedy to właśnie oddziały Wilhelma zainstalowały na pobliskich
wzniesieniach baterie armat i wykopały okopy. Następnie rozpoczęto
ostrzał doskonale stamtąd widocznego wnętrza Fortu Karola. Linie okopów
stanowiły zaś schronienie dla oblegającej fort piechoty. Oblężenie to
trwało 13 dni i po trzydniowym nieprzerwanym ogniu dział, gdy w kurtynie
fortu powstał wyłom, zwolennicy Jakuba II byli zmuszeni skapitulować.
Po
tym jak to wielkie niedopatrzenie zostało skutecznie obnażone, w
późniejszych latach oprócz szeregu napraw foryfikacji, dokonano również
wielu udoskonaleń. W wieku XVII powstały nowe budynki, choć znaczenie
Kinsale jako floty wojennej I bazy handlowej wyraźnie zmalało na rzecz
portu w Cork.
Wygląd fortu
Prawdopodobnie, na skutek działań militarnych w roku 1690,
Brama Wjazdowa
uległa zniszczeniu w stopniu, który wymagał jej przebudowy. Na
kamiennej płaskorzeźbie widnieje, potwierdzająca te przypuszczenia, data
1759.
U wejścia do fortu znajduje się
Wartownia –
jednokondygnacyjny budynek z frontem w formie trzech łuków. Charles Fort
stanowi typowy przykład fortu zbudowanego na planie gwaiazdy. Posiada
pięć bastionów: Diabła, Karola, Północny, Flagowy i ostatni, zwany Kokpitem.
Bastion Flagowy został zaprojektowany i zbudowany jako
największy, pełnił więc bardzo istotną rolę Cytadeli. Można było się w
niej bronić nie tylko przed atakami z zewnątrz, ale również z wnetrza
fortu. Z tego miejsca równolegle rozciąga się mur ochronny, na którego
końcu znajduje się główny arsenał. Przechowywano w nim przede wszystkim
baryłki z prochem strzelniczym.
Magazyny w koszarach prawdopodobnie zostały zaprojaktowane jako
dom dla Komendanta, o czym świadczą duże walory architektoniczne. Obok tego budynku znajduje się
remiza strażacka, gdzie możemy nadal oglądać zabytkową ręczną pompę pożarniczą.
Długi szereg budynków we wschodniej części fortu to
kwatery żonatych żołnierzy wraz z kantyną oraz
Domem Gubernatora. Natomiast kwatery oficerów, a także oddzielne - dla żonierzy usytuowano frontem do placu musztry. Obok nich znajduje się
kwatera Głównego Ogniomistrza.
Dwukondygnacyjny budynek nieopodal to
szpital. Prowadzą
do niego krótkie kamienne schody. Przechodząc przez kamienny łuk,
znajdujemy się na placu powyżej otoczonego z trzech stron przez kolejne
kwatery żołnierskie.
Fort Karola odegrał ważną rolę w wielu przełomowych działaniach
wojennych na terenie Irlandii i stanowi jedną z największych
fortyfikacji przybrzeżnych w kraju.
Godziny otwarcia:
• koniec XI – 8 XII: 10.00 - 17.00 (codziennie)
• 9 XII - 13 III: 10.00-17.00 (od wtorku do niedzieli)
• 14. III – X : 10.00 - 18.00 (codziennie)
Wstęp:
Dorosli: €4.00
Seniorzy: €3.00
Dzieci: €2.00
Rodziny: €10.00
Jest
również możliwe zwiedzanie z przewodnikiem w grupie maksymalnie 40
osób., a ostatni zwiedzający są wpuszczanie na 45 min. przed
zamknięciem.
Dokładne usytuowanie: 3 km od Kinsale. Należy skręcić z drogi Cork-Kinsale (R600), 2 km za miastem.
Informacje historyczne opracowałam na podstawie materiałów źródłowych OPW (The Office of Public Works)